Yumurta Larva Ergin Larva ve Zararı Ergin
Ergin Ergin Zarar Zarar

 

EKİN KAMBUR BÖCEĞİ

Zabrus spp.

1-) TANIMI VE YAŞAYIŞI :

            Ülkemizde bulunan önemli türleri ; Zabrus tenebrioides Goeze,Z.melancholicus Schaum,Z.politus Gauth,Z.spinipes Fabr.dır. erginler türlere göre farklılık göstermekle birlikte,12-22 mm. boyunda 5-8 mm. enindedir. Sırt kısımları dış bükey,parlak ve siyah renklidir. Sırtlarında uzunlamasına nokta ve çizgiler vardır. Larvaların baş ve göğüs rengi kahverengi,karın kısmının rengi kestane renginde olup alt kenarları kirli beyazdır. Yumurtadan çıktığında 0,4-0,6 mm. uzunluğundadır. Olgun larva boyu ise 18-30 mm. arasında değişir. Üç çift göğüs bacağı vardır. Göğüs halkaları karın halkalarından daha geniştir. Pupaları serbest pupa tipinde beyaz renklidir. Yumurtaları darı tanesi büyüklüğünde yuvarlak ve beyaz renklidir. Yumurtaların büyüklüğü ortalama 2,3 mm. eni ise 1,4 mm. dir.

            Kışı toprak içinde hem ergin hem de larva halinde geçirir. Soğuk havalarda hareketsiz olan larvalar toprak sıcaklığının 10 ºC’nin üstüne çıkması ile birlikte hareketlenirler. Gelişmesini tamamlayan larvalar iklim koşullarına bağlı olmakla beraber genellikle nisan ayı sonlarında pupa olurlar ve mayıs ayından itibaren erginler çıkar. Erginler yazın sıcak günlerinde toprak içinde yazlamaya girer. Sonbaharda yağışların başlaması ile toraktan çıkan erginler anızlarda sürülmemiş toprak bölümlerinde çiftleşmeye başlarlar. Çiftleşen dişiler yumurtalarını tek tek toprakta oluşturdukları küçük yuvalara bırakırlar. Yumurtalar iklim koşullarına bağlı olarak 10-20 gün içinde açılır. Bir dişi 40-80 yumurta bırakmaktadır. Yumurtadan çıkan larvalar çok hareketli olup toplu olarak görülürler. Bu zararlı yılda bir döl verir.

 

2-) ZARAR ŞEKLİ,EKONOMİK ÖNEMİ VE YAYILIŞI :

            Zararı yaşam dönemine göre 3’e ayrılır ;

a)     Genç larvalar,sonbahar aylarında uygun koşulları bulunduklarında ekin yaprakları toprak içine çekerek yerler.

b)     Olgun larvalar ilk baharda yaprak ve sürgünleri yiyerek zararlı olurlar. m² de 3-4 larva olduğunda tarlalarda yer yer yenik bölümler,açık hububat sıraları ve boşluklar görülür. Bu durum verimin önemli ölçüde azalmasına neden olur.

c)     Erginler hasada yakın günlerde başak tanelerini,ekimde ise toprak altında ki taneleri kemirerek zararlı olurlar.

Ülkemizin tahıl ekimi yapılan bütün bölgelerinde bulunurlar.

           

3-) KONUKÇULARI :

            Ergin ve larvaları yabani ve kültür Gramineae türlerinde beslenir. Başlıca buğday,arpa,yulaf ve çavdarda zarar yapar. Bazen çimlenmekte olan mısır tohumlarında da önemli zararlara neden olabilmektedir.

 

4-) MÜCADELESİ :

            4.1. Kültürel Önlemler

a)   Aynı tarlaya üst üste birkaç yıl buğday veya bu zararlının sevebileceği başka bir Gramineae bitki türü ekildiğinde,yoğunlukla birlikte zararda artmaktadır. O halde her şeyden önce ekim nöbetine  önem verilmelidir.

b)   Nadasa bırakılan tarlalar uygun bir zamanda derince  sürülmek sureti ile yabancı otlar yok edilirse zararı daha da azalır. Böylece tarlada besin kaynakları ortadan kalkacağı gibi birçok larva ve pupada tarla sürme esnasında yok edilmiş olur.

c)   Tahıllar olgunlaştıktan sonra tarlada ne kadar fazla kalırsa hasat esnasında tohumlarında toprağa dökülme oranı da o kadar artar. Bu da erginlere ve ilerde larvalara bol besin kaynağı oluşturacağı için çoğalması teşvik edilmiş olur. Bu nedenle tahıllar olgunlaşır olgunlaşmaz bekletmeden hemen tekniğine uygun hasat edilmesi çok faydalıdır.

4.2. Kimyasal Mücadele

Ekin kambur böceklerine karşı en etkili mücadele,tohum ilaçlamasıdır. Bu nedenle zararlının bulaşık olduğu alanlarda tohum mutlak usulüne uygun ilaçlandıktan sonra ekilmelidir. Ancak zorunlu kalındığı hallerde,zararı kısmen önleyebilmek amacı ile yüzey ilaçlaması da önerilebilir.

 

4.2.1. İlaçlama Zamanının Tespiti

                        Tohum ilaçlaması bir yıl önce zararlının var olduğu bilinen alanlarda,yüzey ilaçlaması ise larva zararının bölgelere göre belirgin bir şekilde görüldüğü geç sonbahar ve erken ilkbaharda yapılır.

            Zararlının var olduğu bilinen etkili alanlarda geç sonbahar ile nisan ayı ortalarına kadar süren periyotta yani ekinin kardeşlenme öncesi ve kardeşlenme dönemlerinde süveyler gerçekleştirilmelidir.

            Sayımlar ¼ m² lik çerçevelerle tarlayı temsil edecek şekilde farklı noktalarda yapılır. Çerçeve içine giren toprak 15 cm. ye kadar kazılarak canlı larva ve yenik bitki sayımı yapılır.

            Bu sayımlar neticesinde larva yoğunluğu m² de 1 veya daha fazla,yenik bitki adedi m² de 5 ve daha fazla olan tarlalar aşağıda belirtilen düzeyde yoğunluk gösterdiği için yüzey ilaçlaması yapılmış alanlar tohum ilaçlaması programına alınır.

            Erken ilk baharda gerek tarla kenarında gerekse tarlanın belirli yerlerinde yoğunlaştırılan sayımlar sonucu m² de ortalama 3 ve  daha fazla canlı larva veya 15 ve daha fazla yenik bitki bulunan tarlalarda ise kapama veya nokta şeklinde yüzey ilaçlaması yapılmalıdır.

 

5-) UYGULAMANIN DEĞERLENDİRLMESİ :

            Tohum ve yüzey ilaçlamalarında tarlanın küçük bir bölümü ilaçlanmadan bırakılır. Tohum ilaçlamasında ekimden sonra mart ve nisan aylarında yüzey ilaçlamasında ise ilaçlamadan 7-10 gün sonra ilaçlı ve ilaçsız kesimlerde ¼ m² lik çerçevelerle canlı larvalar sayılır. Bulunan değerlere yüzdesiz Abbott uygulanarak ilacın etki oranı bulunur.

EKİN KAMBUR BÖCEĞİ'NE KARŞI ÖNERİLEN İLAÇLAR

Tohum ilaçlamasında kullanılacak ilaçlar ve dozları:

 

Etkili Madde Adı ve Oranı

Formülasyonu

Dozu (Preparat) 100 Kg tohuma

Endosülfan, % 32.9

WP

200 g

Chlorpyrifos, Ethyl. % 25

WP

200 g

İmidacloprid % 70

WS

200 g

Isofenphos % 40

DS

175 g

Yüzey ilaçlamasında kullanılacak ilaçlar ve Dozları

Etkili Madde Adı ve Oranı

Formülasyonu

Dozu (Preparat) dekara

Fenitrothion , % 3

Toz

3000 g

Fenitrothion, 550 g/l

EC

175ml

Fenthion. 525 g/l

EC

175ml

Chlorpyrifos, Ethyl, 480 g/l

EC

200 ml

Azinphos, Methyl, 230 g/l

EC

250 ml

Deltamethrin 25 g/l

EC

20 ml

Lambda, Cyhalotrin 50 g/l

EC

50 ml

Carbosulfan 250 g/l

EC

100ml